008

نازارباەۆتىڭ تاپسىرمالارى نەگە ورىندالمايدى؟

ساياساتتانۋشى دانيار اشىمباەۆ بيلىك ورگاندارى تاعى ءبىر قايتا قۇرىلىمداۋدى باسىنان وتكەرەدى دەپتى. بۇل تۋرالى Dalanews.kz حابارلايدى. 

اتاپ ايتارلىعى، ماسەلە ۇكىمەتتىڭ حالىقتىڭ مۇقتاجىنا نازار اۋدارماۋىندا عانا ەمەس ەكەن. ەڭ سوراقىسى، ونىڭ ايتۋىنشا، بيلىك ورگاندارى پرەزيدەنت تاپسىرمالارىنا قۇلاق اسپاۋدى، ياعني ولاردى ورىنداماۋدى ادەتكە اينالدىرعان كورىنەدى.

 سونىمەن، اشىمباەۆ نە دەيدى؟

Картинки по запросу данияр ашимбаев

ساعىنتاەۆ سەنىمدى اقتامادى ما؟ 

— مينيسترلەر كابينەتىنىڭ كوپتەگەن باستامالارى كوپشىلىكتىڭ نارازىلىعىن تۋدىرۋدا. ماسەلەن، فريلانسەرگە سالىق سالۋ ەلدىڭ نارازىلىعىنا ۇرىندى. سونداي-اق تاريف ساياساتى دا كوپتىڭ كوڭىلىنەن شىقپادى; اتاپ ايتقاندا، تومەنگى تاريفتەردى جويۋ. بۇل شارا ەكونوميكانىڭ كوپتەگەن سالالارىنا كەسىرىن تيگىزدى.

الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ، جۇرگىزىلىپ جاتقان جەكەشەلەندىرۋ – جالپى، ۇكىمەت تاراپىنان اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستىڭ ءبارى كوپتەگەن كوكەيتەستى سۇراقتار تۋدىرۋدا. 

بۇل سۇراقتار جەكەلەگەن مينيسترلەردىڭ عانا ەمەس، بۇكىل اتقارۋشى بيلىكتىڭ جۇمىسىنا كوڭىل تولماعاندىقتان ورىن الىپ وتىر.

مىنە، سوندىقتان ۇكىمەت اۋىسادى ما ەكەن، دەگەن سۇراق تۋىنداپ وتىر.

كەيبىرەۋلەر، ءتىپتى، ۇكىمەتباسى بولۋعا لايىقتى دەگەن ۇمىتكەرلەردىڭ اتىن اتاپ جاتىر، –  دەيدى ساراپشى.

ونىڭ ايتۋىنشا، قالىپتاسقان داستۇرگە سايكەس، ءبىزدىڭ ۇكىمەت ايتىلعان سىندى ءوز اتىنا قابىلداپ، بارلىق الەۋمەتتىك قيىنشىلىقتاردى ۋشىقتىرماي، شەشىپ وتىرۋعا قابىلەتتى بولۋعا ءتيىس.

الايدا قازىرگى ۇكىمەت وسى ماسەلەلەردى ەڭسەرە الماي وتىر. ول از بولسا، ۇكىمەت، ءتىپتى، اۋىزبىرشىلىك تانىتا الماۋدا:

– مينيسترلەردىڭ الاۋىزدىعى، پرەمەر مەن ونىڭ ورىنباسارلارى اراسىنداعى داۋ-دامايلار كوزگە ۇرىپ تۇر.

ال پرەزيدەنكە تۋىنداپ جاتقان قيىندىقتاردى شەشەتىن، ءتيىمدى جۇمىس ىستەۋگە قابىلەتتى ۇكىمەت كەرەك. ال بىزدە ول جوق.

سوندىقتان كادرلىق اۋىس-تۇيىستەردىڭ اۋىلى الىس ەمەس سىڭايلى. مۇمكىن كەيبىر سالالار جاڭا باسشىلارمەن كۇشەيتىلەدى نەمەسە ۇكىمەت تولىق وتستاۆكاعا كەتەدى.

الايدا بىزدە ۇكىمەتتىڭ اۋىسۋى مينيسترلەردىڭ 15-20 پروتسەنتىن اۋىستىرۋمەن جانە شاعىن اكىمشىلىك رەفورمامەن شەكتەلىپ جاتادى.

قاسىموۆ قوزعالا قويماس 

بۇدان كەيىن، ساياساتتانۋشى كۇشتىك قۇرىلىمدار باسشىلارىنىڭ جۇمىسىنا توقتالىپتى.

— قاتەلەسپەسەم، وسى لاۋازىمدا وتىرعانى بويىنشا قاسىموۆ رەكوردتىق كورسەتكىشكە جەتىپ وتىر. ءمينيستردىڭ ورنىنان كەتەتىنى تۋرالى اڭگىمە سان مارتە ايتىلعانىمەن، ونىڭ بارلىعى سول ءسوز كۇيىندە قالۋدا – قالمۇقانبەت نۇرماحانبەتۇلى ورنىنان قوزعالار ەمەس.

ءيا، مينيسترلىك جۇمىسىنا كوڭىل تولماۋشىلىق بۇرىن دا بولعان، قازىر از بولىپ وتىرعان جوق (شىنتۋايتقا كەلسەك، بۇل ۇيرەنشىكتى دۇنيە).

باسقا گەنەرالداردىڭ ءبىرى بولسا، باياعىدا-اق قىزمەتىمەن قوش ايتىسۋشى ەدى. بىراق مەملەكەت باسشىسى قاسىموۆقا ۇلكەن سەنىم ارتاتىن سىڭايلى. ونىڭ دا ءجونى بار: ول مينيسترلىكتى باسقارىپ قانا قويماي، سونىمەن بىرگە ەلباسىنا ەرەكشە ادالدىق تانىتىپ وتىر.

ءماسىموۆ نە دەيدى؟

سوڭعى جىلداردا ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ وكىلەتتەرى ەلەۋلى كەڭەيتىلگەنى بەلگىلى. اتاپ ايتقاندا، سىرتقى بارلاۋدا… اقپاراتتىق كەڭىستىكتى باقىلاۋدا جانە ەكسترەميزمگە قارسى كۇرەستە… ءتىپتى، كوپ جىلدان بەرى كىرىسپەگەن ەكونوميكا سالاسىنا دا ارالاسا باستادى.

اشىمباەۆتىڭ ايتۋىنشا، وسىعان قاراماستان، ءماسىموۆ «كولەڭكەدەن» شىعار ەمەس. ۆەدومستۆونىڭ وكىلەتى كەڭەيگەن سايىن كارىم قاجىمقانۇلى تاساعا تىعىلا تۇسكەن سىڭايلى.

«ول تەك سپورتتىق جانە سالتاناتتى شارالار كەزىندە كوپشىلىك الدىنا شىعۋدى ادەتكە اينالدىرعان.

ءسويتىپ، ول كوميتەت وكىلەتتىلىگىمەن قاتار، ءوز بەدەلىنىڭ، ىقپالىنىڭ اسقاقتاي تۇسكەنىن كورسەتۋگە جول بەرمەۋگە تىرىسۋدا.

بۇدان بولەك، ۇقك-نىڭ باسشىسى باسقا كۇشتىك قۇرىلىمدارمەن ارازداسۋعا جول بەرمەۋگە ۇمتىلىپ وتىر. ءسويتىپ، ول جەمقورلىققا قارسى كۇرەس ىسىنە، باسقا سالالارعا ارالاسپايدى.

ياعني، كوميتەت قىزمەتى كۇشەيتىلگەنىمەن، ول ازىرشە، ەشكىمگە سوقتىقپاي، ءوز جۇمىسى شەڭبەرىندە ەشقانداي داۋ-داماي، جانجال ارالاسپاي اتقارىپ وتىر»، – دەيدى ساياساتتانۋشى

 

بانك سەكتورى ابدەن ساياسيلانعان

Картинки по запросу акишев

اشىمباەۆتىڭ ايتۋىنشا، قازىرگى تاڭدا قازاقستاندا ەشكىم تانىمايتىن اكتسيونەرلەر جوق. ءار بانكتىڭ ارتىندا بيلىك باسىنداعى تانىمال تۇلعالار تۇر.

قازىرگى تاڭدا ءىرى مەملەكەتتىك جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ جوسپارلانىپ وتىرعان جوق. سالدارىنان قارجى سەكتورىنداعى ءوتىمدى قارجىنىڭ كولەمى ازايىپ، ول اكەلەتىن تابىس تا تومەندەي ءتۇستى.

ال بانك اكتسيونەرلەرى اراسىندا ت اتىنان ات ۇركەتىن شەندىلەر مەن ولاردىڭ جاقىندارى بولعاندىقتان، بۇل سەكتوردىڭ دامۋى ابدەن ساياسيلانىپ كەتكەن. مىنە، بۇل بانك سەكتورىنىڭ قازىرگىدەي مەملەكەت كومەگىنە ءزارۋ بولىپ وتىرعان كەزىندە بيلىك باسىنداعى ساياسي تارتىستى كۇردەلەندىرە ءتۇستى.

بۇل جەردە اڭگىمە ۇلتتىق بانكتىڭ قولداۋى مەن كۆازيمەملەكەتتىك سەكتوردىڭ دەپوزيتتەرى مەن مەملەكەتتىك مەكەمەلەردىڭ ەسەپ-شوتتارىن بانكتەردگە ورنالاستىرۋ جونىندە بولىپ وتىر. ياعني، قارجى قۇرىلىمدارىنا اسا قوماقتى تابىس بەرەتىن وپەراتسيالار تۋرالى.

مىنە، وسىنىڭ بارلىعى قارجىعا دەگەن تالاس-تارتىستى، كۇرەستى كۇشەيتە تۇسۋدە. ءسويتىپ، بيلىك باسىنداعىلار ءبىر-ءبىرىن، ياعني قارسىلاستارىن اياقتاپ شالىپ، ورنىنان تايدىرۋعا ۇمتىلادى.

ءسويتىپ، مىقتىلار سۇرىپتالىپ، شاماسى جەتپەگەندەردىڭ باسىنا باق كەتىپ، بارىنان ايىرىلىپ جاتادى.

ناتيجەسىندە، قوعامدا ۇلكەن رەزونانس تۋدىرعان قىلمىستىق ىستەر پايدا بولىپ، كەشە عانا ەل الدىندا جۇرگەن تانىمال تۇلعالار قاماۋعا الىندى.

اتاپ ايتارلىعى، پرەزيدەنت بانك سەكتورىنداعى تۇلعالاردى العاش رەت سىن تەزىنە الىپ وتىرعان جوق. بىراق بۇرىن ول ەشكىمەنىڭ اتىن اتاپ. ءتۇسىن تۇستەگەن ەمەس، سوندىقتان كوپشىلىك ولاردى بىلە بەرمەيدى.

شىن مانىندە، 2007-2008 جىلداردا قازاقستان ەكونوميكاسىن تۇرالاتقان داعدارىس ەڭسەرىلگەن جوق.

مەملەكەت قارجى سەكتورىنا ۇلتتىق قورداعى قارجىنى قۇيۋمەن عانا شەكتەلدى. ال بانك سالاسىن تۇرالاتقان قيىندىقتار شەشىلگەن جوق، سول قالپى تۇر.

ال ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەر بيلىك باسىنداعى ساياسي يستەبليشمەنتپەن بىتە قايناسىپ كەتكەندىكتەن بانكتەردى باقىلاۋعا الۋعا ۇتىلعان ءتۇرلى توپتار اراسىنداعى باسەكە قىزا تتۇسۋدە.
وسى ورايدا، ساياساتتانۋشى ۇكىمەت جۇمىسىنداعى نەگىزگى كەمشىلىكتەردى اتاپتى، ولار:

  • پرەمەر مەن ونىڭ ورىنباسارلارى اراسىنداعى جۇمىستا ۇيلەسىمدىك جوق،

  • كەيبىر شەشىمدەردى قابىلداۋدا جانە ولاردى جۇزەگە اسىرۋدا ساياسي جىگەر جەتپەيدى،

  • ۇكىمەتتە رەتتى، تىندىرىمدى جۇمىس ىستەتيتىن كوماندا قالىپتاسقان جوق،

  • ۇكىمەت مۇشەلەرى تىم ءجيى اۋىسادى،

  • جەمقورلىققا قاتىستى داۋ-دامايلار كوپ،

قازىرگىسىن ايتپاعادا، پرەزيدەنتتىڭ بۇرىنعى باعدارلامالارى بويىنشا بەرىلگەن تاپسىرمالار ورىندالماعان.

سونىمەن بىرگە، كەمشىلىكتەر قاتارىنا بەنزين داعدارىسىن، ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تۇنگى تاريفتارىن الىپ تاستاۋدى جانە تاعى باسقالارىن قوسۋعا بولادى.

مىنە، وسىنىڭ بارلىعى مينيسترلەر كابينەتىنىڭ اۋىسۋىنا اكەلىپ سوعۋى ابدەن مۇمكىن.

 

 

پىكىرلەر

پىكىر